03 Haziran 2010, Perşembe
saat: 13:15
Uzerine onlarca film yapilan,
kitaplarda okudugumuz,
televizyonlarda gordugumuz o gaz odalari,
ziyaret ettigim toplama kamplari,
savas muzesi,
ve bana tum o korkunc anilarini anlatan
sevimli dernek uyeleri.
Polonya'nin bambaska bir yuzune sahit oldum tum bunlar ile.
Rusya'nin bombaladigi,
Yahudi katliamlarinin gerceklestigi,
Almanya, Rusya ve Avusturya'nin bir turlu paylasamadigi,
Hitler'in Wroclaw sehrinin tarihi meydanlarina ABD'ye kafa tutmak icin diktigi buz gibi binalar,
Sovyetlerin kapkara komunist apartmanlari,
kisacasi tarihi savas ve kiyim ile sekillenmis
bir ulke Polonya.
Avrupa'nin en Katolik ulkesi olarak bilinir,
saniyorum simdi anliyorum neden her sehirde onlarca kilise oldugunu ve insanlarin akin akin kiliselere kosmasinin sebeplerini;
Tanri'dan baska siginacaklari hic kimse kalmamis.
Ulkenin yemek aliskanliklari da tum bu bolunmeler sebebiyle sehirden sehire farklilik gosteriyor.
Ornegin uzunca bir sure Almanya'nin bir parcasi olarak kalmis Wroclaw'da
refah seviyesi hep yuksek olmus.
Genis bir tatli menusu var gittigimiz resturant ve barlarda.
Tam tersi olarakta,
komunizmin etkisinde kalmis
ve bu sebeple fakirlikle bogusmus dogu sehirlerinde o donemler sekerin cok pahali olmasi sebebiyle tatli aliskanligi edinmemis insanlar ve gittigimiz ufak kasabalarda bunun etkisi hala devam ediyor.
Tabiki de oteller ve turlar bilinciyle seyahat etmeye alismis insanlar icin yine bir farklilik arz etmiyor bu durum,
onlarin ezbere hazirlanmis menu ve turlari
bu detaylari es geciyor.
Savas magdurlarinin kurdugu dernegi ziyaretim esnasinda ilgincte bir detay ogreniyorum.
1948 yilinda yonetimin komunistlerin eline gectigi ve 41 yil boyunca devam ettigi
Slovakya'da bir donem yasamis sirin bir amca ile derin sohbetteyiz.
Turk oldugumu soyledigimde
ilk aklina gelen sey Turk cayi olmus.
Neden diyorum.
- Komunist donemlerde bilirsin girdigimiz uzun yemek kuyruklarini. Her ailenin bir yemek fisi vardir ama bu fis hicbir zaman karsilamazdi yemek ihtiyaclarini,
yari ac yari tok gecirirdik zamanin cogunu ama bazen oyle donemler olurdu ki marketler bombos olurdu
ve bize verilen tek sey Turk Cayi idi,
az karin doyurmaya calismadik sizin cay ile
...
Israil'e savas acma askiyla yanip tutusan piskopatlarin yasadigi guzel
ulkeme donuse
27 kala...
